INFORMATIE

LEERKRACHTEN

PLAATJES

ZOEK

CONTACT

BESTELLEN

Nieuw in Het Kleine Loo

PADDENSTOELENTEELT, Lessen middenbouw


Doelstellingen

Na de vier lessen over paddenstoelenteelt kunnen de kinderen vertellen:

- wat paddenstoelen zijn

- uit welke delen paddenstoelen bestaan

- hoe paddenstoelen groeien

- hoe paddenstoelen zich vermeerderen

- hoe eetbare paddenstoelen smaken

- wat de belangrijkste werkzaamheden van een paddenstoelenkweker zijn.



Les 1. ORIËNTATIE


Introductie

Nodig: verschillende soorten eetbare paddenstoelen;

voor elk kind: een champignon, het werkblad 'Mijn paddenstoel', een potlood, een liniaal, een stukje draad.


Begin met het volgende raadsel:


Een stoel in een bakje

zie ik in de koelkast staan.

maar je kunt er niet op zitten

en er zit geen leuning aan.

Weet je al wat ik bedoel?

Ja? Het is een ....(paddenstoel).


Laat dan de paddenstoelen zien en vraag de kinderen hoe ze heten. Hebben ze weleens paddenstoelen gegeten? Smaken ze lekker? Hoe worden ze klaargemaakt? In welke gerechten worden ze verwerkt? Kunnen alle paddenstoelen gegeten worden? Welke niet? Kun je aan paddenstoelen zien of ze eetbaar zijn?

Teken op het bord een paddenstoel (zie illustratie hiernaast) en stel de volgende vragen:

- Hoe noem je de verschillende delen van de paddenstoel? Schrijf de namen erbij.

- Waar groeien paddenstoelen?

- Hoe groeien ze?

- Wanneer zie je er veel?

- Hoe komt dat?

- Zijn er het hele jaar paddenstoelen?

Waarschijnlijk zullen de kinderen niet op alle vragen een antwoord weten. Raadpleeg zonodig de achtergrondinformatie.

Maak de tekening op het bord af door sporen in de aarde te tekenen en mycelium dat zich verspreidt onder de grond. Vooral in de zomer, als het warm is, groeit het mycelium erg hard. In de herfst, als het kouder wordt, maakt het mycelium knoppen, waaruit paddenstoelen groeien. Daarom zie je in de herfst zoveel paddenstoelen, vooral als het vochtig weer is.

Eventueel kunnen de kinderen de paddenstoel natekenen en de namen van de onderdelen erbij schrijven.


Verwerking

Met behulp van het werkblad 'Mijn paddenstoel' onderzoeken de kinderen hoe een champignon in elkaar zit.

Deel de werkbladen de champignons en de andere materialen uit.

Laat de kinderen de opdrachten op het werkblad doorlezen en verduidelijk daar waar nodig.

De kinderen gaan nu zelfstandig met het werkblad aan het werk. Zo nodig kunnen ze elkaar helpen. Kinderen die snel met het werkblad klaar zijn, kunnen beginnen met de sporenproef of de sporenkijkdoos (zie hierna).


Afsluiting

Vraag de kinderen met welke opdrachten ze problemen hadden en hoe ze die hebben opgelost. Om te laten zien dat paddenstoelen sporen hebben, kun je in groepjes een sporenproef doen of een sporenkijkdoos maken.


- Sporenproef

Nodig: een grote open champignon of een oesterzwam, een mesje, een wit vel papier, een glas dat over de champignon of de oesterzwam past.


Snijd voorzichtig de steel van de paddenstoel.

Laat de kinderen de onderkant van de paddenstoel goed bekijken. Wijs ze op de vele plaatjes (lamellen). Snijd zo nodig de onderkant van de hoed van de champignon een beetje open, zodat de plaatjes goed zichtbaar zijn.

Leg de hoed op het vel papier en zet het glas er overheen.

Laat alles een paar dagen staan op een plaats waar niemand er tegenaan kan lopen. Kijk tijdens les 2 of er sporen op het blad liggen.


- Sporenkijkdoos

Nodig: een schoenendoos, zwarte verf, een kwast, een schaar, een sterke zaklamp, een oesterzwam of een rijpe champignon.

Kijk hier voor het voorbeeld.


Verf de binnenkant van de schoenendoos en het deksel zwart.

Maak aan de voorkant van de doos een kijkgat en in het midden van het deksel een gat waarop de paddenstoel kan liggen.

Maak aan de zijkant van de doos een smalle gleuf.

In les 2 kun je de hoed van een rijpe champignon of de oesterzwam op de opening in het deksel leggen.



Les 2. VOORBEREIDING OP HET BEZOEK

In deze les worden de voorbereidingen getroffen voor het bezoek aan de paddenstoelenkwekerij of het bezoek van de kweker aan de groep.


Introductie

In de vorige les is de sporenproef gedaan of de sporenkijkdoos gemaakt. De kinderen gaan nu eerst de sporen bekijken. Uit deze sporen kan, als ze op de aarde vallen, weer nieuw mycelium groeien dat weer nieuwe paddenstoelen voortbrengt.


- Sporenproef

Laat de kinderen kijken of de proef is gelukt. Haal het glas voorzichtig weg en til de champignon of de oesterzwam voorzichtig op. Op het papier zie je nu bruin poeder. Dit zijn de sporen.


- Sporenkijkdoos

Leg op het gat van het deksel de hoed van een paddenstoel.

Schijn met de zaklamp door de smalle gleuf aan de zijkant. Hoe feller de zaklamp des te beter. Eventueel kan de lamp van een diaprojector worden gebruikt.

Tik zachtjes met je vinger op de hoed van de paddenstoel. De stofjes die je ziet, zijn de sporen van de paddenstoel.


Verwerking

Nodig: voor elk kind het werkblad 'Een kijkje op een champignonkwekerij'.


Deel de werkbladen uit. Vertel de kinderen hoe de paddenstoelenkweker zijn werk doet. Op het werkblad staat het interieur van een cel afgebeeld waarin champignons gekweekt worden. Beantwoord de vragen van de kinderen of schrijf ze op om ze te stellen tijdens het bezoek aan het bedrijf of als de kweker op school komt.


Afsluiting

Verdeel de kinderen in kleine groepjes en laat ze met elkaar verzinnen wat ze tijdens het bezoek willen vragen. Schrijf de vragen op als de kinderen dit nog niet zelf kunnen.



Les 3. HET BEZOEK

Lees hiervoor de aanwijzingen in 'Opzet lesproject paddenstoelenteelt'.



Les 4: NA HET BEZOEK

Laat deze les snel na het bezoek plaatsvinden.


Introductie

De groep heeft de paddenstoelenkwekerij bezocht of heeft bezoek gehad van de paddenstoelenkweker. Neem voldoende tijd om de kinderen te laten vertellen wat ze gezien, gehoord en gedaan hebben.


Verwerking

Laat de kinderen hun ervaringen op verschillende manieren verwerken.


- Verslag

Laat een kort verslag maken. Hierbij kunnen ze het werkblad uit de tweede les gebruiken. Gedeelten van het werkblad kunnen dienen als illustratie. Ook kunnen ze het werkblad op een groot vel papier plakken en er een verslag bij schrijven.


- Kleipaddenstoelen

Nodig: papier en potlood, natuurklei, verf, kwasten.


Tijdens het bezoek hebben de kinderen paddenstoelen in verschillende stadia gezien. Laat de paddenstoelen in de verschillende stadia tekenen en daarna kleien.

Als de paddenstoelen hard geworden zijn, kunnen ze geverfd worden.


- Paddenstoelensoep

Nodig: champignons en oesterzwammen, een zacht borsteltje of stukjes keukenrol, een mesje, een snijplank, een koekenpan of gourmetstel, boter, spatels, een pan water, bouillonblokjes, een kookplaatje, soepkommen, lepels.


Maak de paddenstoelen met een borstel of een stukje keukenrol schoon.

Snijd de paddenstoelen in dunne plakjes en bak ze in de koekenpan of in de pannetjes van het gourmetstel.

Los in de grote pan de bouillonblokjes op. Doe de gare paddenstoelen erbij en laat de soep even trekken.


- Mycelium met houtskool en gum

Nodig: papier, houtskool, gum.


Het onderste gedeelte van het papier vullen de kinderen met houtskool. Overtollig houtskool wordt er voorzichtig afgehaald.

Met de gum 'tekenen' de kinderen het mycelium in het houtskool. Mislukte stukjes kunnen zo weer met houtskool gevuld worden.

De paddenstoelen worden op het bovenste gedeelte van het papier getekend. Als deze techniek voor de kinderen te moeilijk is, kan in plaats van houtskool een zacht schrijfpotlood gebruikt worden.


- Champignons kweken

Nodig: een kweekbak met compost en mycelium van de paddenstoelenkweker, een plantenspuit.


Vraag de paddenstoelenkweker hoe de champignons verzorgd moeten worden. Schrijf dit op een groot vel.

Laat de kinderen de handelingen uitvoeren en maak een verslag van de groei van de champignons. Dit kan ook met behulp van tekeningen.

Oogst de champignons door ze met een draaiende beweging los te draaien, anders beschadig je het mycelium.


Afsluiting

Bekijk met elkaar de verslagen en het knutselwerk. Hang de verslagen en de tekeningen op en zet het kleiwerk op de kijktafel. Serveer de soep in de soepkommen en eet ze op. Laat de kinderen de paddenstoelenkweker een brief schrijven om hem te bedanken voor het bezoek.

Omhoog